Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu o anda kaydetmek gerekir, çünkü bellek kısa sürede kaybolur. Her çubuğu iki kez koklamak yanılmayı önler çünkü kalabalık ortamlarda hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü değildir; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri baştan belirlemek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme esnasında telefon uzakta kalırsa odaklanma güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek doğru olmaz üstelik erken acele edip hüküm vermek kolay görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla hafif ve temiz başlar elbette bu sıralama her üründe birebir tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü asıl tat çoğu zaman bu kısımda saklıdır. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman yükselir ama tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım olur. Kısa kalın çaplı vitola gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür gerçekten bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından sertçe notalar öne çıkabilir gerçekten ısınmış tütün kendi karakterini yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil değerlendirme sağlar. Bölümlerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya bölmek yeterlidir. Değişimleri yakalamak için çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Art arda nefes almak sıcaklığı yükseltir ve tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha net hâle getirir her zaman aynı ışık ile sessiz bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu da tadım notlarını insandan insana daha tutarlı yapar. Bir hafif aromayı, beş de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir böylece dikkat dağılmaz ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas tadım notları gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda kalır ve ileride bakıldığında neyi düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes almak şarttır diğer taraftan ondalık puanlar vermek fazladan bir yük yaratır. Skalayı her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası en çok kullanılan değerdir, çünkü ılımlı aromalar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını hem de aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu nedenle yanış çizgisinin eşit gitmesini da gözlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden keskin tonlar erken belirir gerçekten dar çaplılarda ısı birikimi belirgin biçimde çabuktur. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz yanma temposu de aromayı doğrudan değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin akar ve aromalar daha geç açılır hem de bu çabukluk aromanın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse yorum kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini düşürmez aksine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden çapı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde tadarken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Böylece yoğun aroma ince olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme süresi en az otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki tat ve burun boşluğunun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal birbirini tamamlar ama aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek için ikisini ayrı yazmak iyi olur bu fark başta küçük gelse de sonuçları oldukça değiştirir. Dumanı ağızdan verirken burun yoluyla hafifçe bırakmak burun geçişi yöntemidir mesela hafif bir soluk kokuyu daha geniş açar. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını net gösterir üstelik burun tıkalıyken yapılan tadımlar güvenilir sayılmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk de kuru notayı daha kısa bırakır sert bir nefes ise narin notaları siler. Güç dilde zayıf fakat burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden sonra algı körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Acemi kişiler açısından ilk adımda burundan algılanan ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil tarafı da detay göstermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan düşük algılanır üstelik yemek arasında deneme yapacaksanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir zira yorgun bir ağız en güçlü notayı dahi silik hissettirir. Sade kahve kakao notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik buzlu içecekler damağı duyarsızlaştırır hem de aroma algısını düşürür. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net görünür bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz gerçekten yoğun şekerli içecekten sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay de kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade olmasıdır. Ağız tazelendikten sonra iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan değerlendirme çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında içim hızlı sürdüğünden aroma dalgalanması daha dar bir alanda kalır ayrıca başlangıç notu bu boylarda hızla silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü de sedir notasını çabucak ortaya koyup biter zira değişim uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek çubuktan daha sağlam izlenim sunar bu nedenle sakin ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk notu oluşturur bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de hemen bitince denemek daha rahattır. Bunu ayrıca kaydetmek iyidir. Boy kısaldıkça aroma ayrıntısı azalır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını puro notlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm kullanmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım yoğunluk konusunda güvenilir bir yargı sunmaz yani her tadım önceki denemenin üzerine inşa edilir. Ruh hali, ortam ve saat algıyı etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden sonra belirgin fayda verir. Bu yüzden küçük bir not defteri tutmak işe yarar yoksa aynı aromalar defalarca yeniden keşfedilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao notası aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum zaman kaybına neden olur. Saat, puro adı ile puan deftere girilmelidir nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Notlar arasında iki puandan çok fark çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre güçlü sedir kokusu gibi bir not yeterli olur. İleride bakıldığında net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde olmaz. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayırmak nihayetinde daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. El principe tadım notları gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir mesela sert bir duman sönük bir aromayla birleşebilir. La cabaña nasıl içilir benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem notasını yüksek taşır üstelik dolgun bir duman notasız de kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü lezzet verebilir tersi durum de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki çubuk içinde aroma ayrımı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ile düzenli kayıt almayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kendi tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en iyi tadım koşulları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda çubuk çabuk yanar ve baharatlı tonlar öne geçer bu nedenle oda şartlarını de deftere eklemek yararlıdır. Aşırı nemli havada ise duman tıkanır ve lezzet bastırılır ısı ise tütünün yanma hızını değiştiren başka bir değişkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu durumu hesaba katmak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür değerlendirme anı planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki nem veya koku olur. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda yapmak en tutarlı yoldur. Havasız bir ortamda duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin tadı hatalı algılanabilir. Pencere açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla sertse yanış düzeni bozulur.